Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Organizasyonu

Ziraat Bankası, sürdürülebilirliği bütün değer zincirinde almakta olduğu stratejik kararların merkezine koymaya, uygulamalarını geliştirmeye ve kurumsal kültürün ayrılmaz bir parçası olarak yaşatmaya odaklanmaktadır. Banka’nın sürdürülebilirlik yaklaşımı çevreye, topluma, müşterilerine ve çalışanlarına karşı sorumlulukları çerçevesinde bütünleşik bir şekilde şekillenmektedir. Banka, ekonomik sürdürülebilirliği Banka’nın değerlerinin temel unsurlarından biri olarak çevresel ve sosyal sorumluluk ilkeleriyle uyumlu biçimde ele almaktadır.

Bu kapsamda, kısa, orta ve uzun vadeli hedefler çevresel ve toplumsal riskler ile fırsatlar dikkate alınarak belirlenmekte; kaynaklar ve hizmet altyapısı bu çerçevede yönetilmektedir. İklim kriziyle mücadele ve sıfır karbon ekonomisine geçiş süreci Banka’nın öncelikli gündemleri arasında yer almakta olup, bu doğrultuda enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, döngüsel ekonomi ve verimli mobilite alanlarında geliştirilen projelere finansman desteği sağlanmaktadır. Hizmet süreçleri sürdürülebilirlik odağında sürekli iyileştirilmekte; bankacılık ürün ve hizmetleri tüm müşterilere pratik, erişilebilir ve dijital formatlarda sunulmaktadır.

Ziraat Bankası’nda sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatların yönetimi, en üst düzeyde Yönetim Kurulu’nun himayesinde ve gözetiminde yürütülmektedir. Banka’nın sürdürülebilirlik yönetim organizasyonu, ekonomik, çevresel ve sosyal boyutları birbirini tamamlayan bütüncül bir yapıya dayanmaktadır. Bu çerçevede, Banka’nın sürdürülebilirlik stratejisi ve yol haritası Yönetim Kurulu’nun yönlendirmesi ve gözetimi altında oluşturulmakta; yalın, etkin ve entegre bir yönetişim yapısı aracılığıyla Banka genelinde uygulanmaktadır. Bu yönetişim yapısının merkezinde, Mart 2023’te kurulan Sürdürülebilirlik Komitesi yer almaktadır.

Sürdürülebilirlik çalışmalarının operasyonel düzeydeki koordinasyonu, 2022 yılından itibaren Proje Finansmanı ve Firma Analiz Grup Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Proje Finansmanı ve Sürdürülebilirlik Bölüm Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Bu kapsamda Banka genelinde sürdürülebilirlikten sorumlu kişiler belirlenmiş ve ilgili süreçlere dâhil edilerek uygulamaların kurumsal ölçekte yaygınlaştırılması sağlanmıştır.

Sürdürülebilirlik Komitesi

2023 yılında Yönetim Kurulu Üyesi başkanlığında kurulan Sürdürülebilirlik Komitesi, Banka genelinde sürdürülebilirlik stratejisinin geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve raporlanması süreçlerinin koordinasyonundan sorumludur. Komite, sürdürülebilirlik vizyonunun kurum genelinde benimsenmesini güvence altına almakta ÇSY konularına ilişkin politika, strateji ve uygulamaların kurumsal stratejiye entegrasyonunu sağlamayı hedeflemektedir. Ayrıca paydaş beklentilerine duyarlılığın artırılması ve ulusal/uluslararası standartlarla uyumun güçlendirilmesi, Komite’nin öncelikli odak alanları arasında yer almaktadır. Komite başkanlığı, Yönetim Kurulu Üyeleri arasından görevlendirilmektedir.

Sürdürülebilirlik Komitesi’nin Görev ve Sorumlulukları

Sürdürülebilirlik Komitesi Başkanı, Yönetim Kurulu Üyeleri arasından görevlendirilmekte olup, Komite faaliyetlerine ilişkin sonuçlar yılda bir kez Yönetim Kurulu’na raporlanmaktadır. Çalışmaların etkinliğini sağlamak amacıyla Komite, 2025 yılında 4 kere toplanmış olup, 13 adet karar almıştır. Sürdürülebilirlik Komitesi toplantılarına ilişkin sekretarya işlemleri ise Proje Finansmanı ve Sürdürülebilirlik Bölüm Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

Sürdürülebilirlik Yönetiminden Sorumlu Komite Üyelerinin Tecrübeleri

Ziraat Bankası Yönetim Kurulu Üyesi ve Sürdürülebilirlik Komitesi Başkanı Fazlı KILIÇ, 1980 yılında İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Ticari İlimler Fakültesi İşletme ve Muhasebe Bölümü’nden mezun olmuştur. 1982 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Muhasebe Denetim Uzmanlığı yüksek lisans programını tamamlamıştır. Yeminli Mali Müşavir olarak 26 yıllık deneyime sahiptir. 1994-1999 yılları arasında İstanbul İl Genel Meclisi Üyeliği ve Grup Başkanlığı, 2004-2019 yılları arasında ise üç dönem Kağıthane Belediye Başkanlığı görevlerini üstlenmiştir. Yönetim Kurulu Üyesi Sayın Fazlı KILIÇ Ziraat Bankası Mart 2023’te kurulan Sürdürülebilirlik Komitesi’ne başkanlık etmektedir.

Sürdürülebilirlik Komitesi Üyesi Berrin MAHMUTOĞLU, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden mezun olmuştur. 1996 yılında T. Emlak Bankası’nda Mali Analiz Uzman Yardımcısı olarak göreve başlamış, daha sonra Körfezbank’ta görev almıştır. Bank Pozitif Kredi ve Kalkınma Bankası’nda Kurumsal Pazarlama Müdürü olarak görev yapmıştır. Proje Finansmanı Bölümü’nün kuruluş tarihi olan Mart 2013 tarihinden itibaren Ziraat Bankası Proje Finansmanı Yöneticisi olan Mahmutoğlu, Eylül 2017 - Temmuz 2022 tarihleri arasında Proje Finansmanı Bölüm Başkanı olarak görev yapmış olup, 2022 yılında Proje Finansmanı bünyesinde Sürdürülebilirlik Birimi’nin kurulmasına öncülük etmiştir. Temmuz 2024 tarihinden itibaren Proje Finansmanı ve Firma Analiz Grup Başkanı olarak görevine devam etmektedir. 2023 yılından itibaren Sürdürülebilirlik Komitesi’nin kurucu üyelerinden biri olarak Ziraat Bankası’nın sürdürülebilirlikle ilgili stratejik kararlarına rehberlik etmektedir. Proje finansmanı, sürdürülebilirlik ve yapılandırma konularında deneyimli bir lider olan Mahmutoğlu, Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınmasına önemli katkılar sağlayan Ziraat Bankası adına mega projelerin finansmanını yönetmekte ve projeler için sürdürülebilir finansal çözümler için çalışmaktadır. Berrin Mahmutoğlu, 2022 yılından bu yana Ziraat Finansal Yatırımlar A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapmaktadır.

Sürdürülebilirlik Yetkinliği

Banka, sürdürülebilirlik alanındaki kurumsal yetkinliğini güçlendirmek amacıyla çalışanlarının bilgi ve farkındalık düzeyini artırmaya yönelik eğitim, sertifikasyon ve kapasite geliştirme çalışmalarını sistematik biçimde yürütmektedir. Bu çalışmalarla iklim değişikliği, çevresel riskler ve sürdürülebilir finansman konularında kurumsal bilgi birikiminin derinleştirilmesi ve ilgili birimlerin uzmanlık kapasitesinin artırılması hedeflenmektedir.

• İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında; sürdürülebilirlik, enerji verimliliğinin artırılması, kaynak tüketiminin azaltılması, atık yönetimi ve geri dönüşüm uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik farkındalık ve eğitim faaliyetleri yürütülmüştür.

• Şube yöneticileri için "Bankalar İçin İklim Değişikliğinin Anlamı ve Fırsatları" başlıklı webinar düzenlenmiş olup, etkinliğe 756 yönetici katılım sağlamıştır. Proje Finansmanı ve Firma Analiz Grup Başkanı, Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM) ve Türkiye’nin AYM’ye Uyumu Temel Eğitimi sertifikasını almıştır. Ayrıca tüm çalışanlara Sıfır Atık ve Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) e-eğitimleri sunulmuştur.

• Yenilenebilir Enerji ve Yeni Yatırım Modelleri eğitimi düzenlenmiş olup, eğitime Proje Finansmanı ve Firma Analiz Grup Başkanı, Proje Finansmanı ve Sürdürülebilirlik Bölüm Başkanı, Firma Analiz Bölüm Başkanı ve bu birimlerde görev yapan müdürler katılmıştır.

• Ziraat Bankası bünyesinde sürdürülebilirlik çalışmalarında görev alan Proje Finansmanı ve Sürdürülebilirlik Bölüm Başkanlığı ile Proje ve Firma Analiz Bölüm Başkanlığı çalışanları, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) ve Sürdürülebilir Eğitim, Gelişim ve Mükemmellik Derneği (SEGM) iş birliğiyle düzenlenen Sürdürülebilirlik Uzmanlığı Sertifika Programı’na katılarak Sürdürülebilirlik Uzmanlığı Sertifikası almaya hak kazanmıştır.

• 2025 yılında, Proje Finansmanı ve Sürdürülebilirlik Bölümü bünyesine yeni personel istihdam edilmiş, ekip yapısı güçlendirilmiştir. Bu kapsamda, birimin görev ve sorumluluklarını daha etkin ve verimli şekilde yerine getirmesi hedeflenmiştir.

İklim ve Sürdürülebilirlik ile İlgili Risk ve Fırsatlara İlişkin Yürütülen Faaliyetler

Ziraat Bankası’nda SYS, 2025 yılı itibarıyla devreye alınmıştır. Bu sistem aracılığıyla Banka genelindeki tüm başkanlıklardan karbon ve su ayak izi verileri ile ÇSY kapsamındaki göstergeler merkezi ve sistematik bir yapı üzerinden toplanmakta ve raporlanmaktadır. 

SYS, Banka’nın sürdürülebilirlik performansının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye dönük planlama çalışmalarının desteklenmesi amacıyla aktif olarak kullanılmaktadır. Sistem kapsamında ayrıca Çevre Yönetim Sistemi süreçleri tamamlanmış ve ilgili ISO belgelendirme çalışmaları hayata geçirilmiştir.

SYS kapsamında oluşturulan veri altyapısı, iklimle bağlantılı risk ve fırsatların ölçülmesi, izlenmesi ve risk yönetimi süreçlerine entegre edilmesine imkân sağlamaktadır.

Risk Yönetimi Bölüm Başkanlığı, iklimle bağlantılı finansal risklerin belirlenmesi, ölçülmesi ve izlenmesinden sorumludur. Banka portföyünün iklim risklerine maruziyetini değerlendirmek amacıyla sektörel bazda ısı haritası çalışmaları yürütülmüş; yüksek risk düzeyine sahip sektörler belirlenmiştir. Bu sektörler için senaryo bazlı stres testleri uygulanarak beklenen kredi zararlarındaki olası değişimler hesaplanmıştır. Banka portföyünün iklim risklerine maruziyetini değerlendirmek amacıyla sektörel bazda ısı haritası çalışmaları yürütülmüş; yüksek risk düzeyine sahip sektörler belirlenmiştir. Bu sektörler için senaryo bazlı stres testleri uygulanarak beklenen kredi zararlarındaki olası değişimler hesaplanmıştır. İklim risklerinin finansal etkilerine ilişkin izlenen risk iştahı metrikleri, Risk Yönetimi Bölüm Başkanlığı tarafından üçer aylık dönemler itibarıyla Risk Komitesi’ne, aylık ve üçer aylık periyotlarda ise üst düzey yönetime raporlanmaktadır.

2025 yılında, ısı haritası çalışmaları güncellenen ulusal ve uluslararası kaynaklarla paralel olarak revize edilmekte; stres testleri ve senaryo analizlerinde kullanılan parametreler de bu doğrultuda güncellenmektedir. Aynı yıl içerisinde Ziraat Bankası, KGK tarafından yayımlanan TSRS standartlarıyla uyumlu raporlama gerçekleştirmiş; yürütülen çalışmaları Ziraat Finans Grubu genelini kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

2025 yılı itibarıyla Ziraat Bankası’nda, iklim ve sürdürülebilirlik risklerinin geleneksel risk türleriyle ilişkisini izlemeye yönelik uygulamalar hayata geçirilmeye başlanmıştır. Bu kapsamda, Banka’nın iklim riski ısı haritasında en yüksek risk seviyesine sahip iki sektöre kullandırılan krediler için Yönetim Kurulu onayıyla iklim riskine özgü limitler tanımlanmış ve söz konusu krediler için iklim riski hesaplamaları yapılmaya başlanmıştır. Belirlenen iklim riski limitleri aracılığıyla potansiyel etkiler düzenli olarak izlenmekte ve elde edilen çıktılar risk yönetimi süreçlerine entegre edilmektedir. Ayrıca sürdürülebilirlik riskleri İSEDES süreçlerine dahil edilmiş, bu kapsamda Banka’daki yapılanma, yürütülen çalışmalar, gerçekleştirilen analizler ve işleyiş İSEDES Raporu’nda ayrı bir başlık altında açıklanmaya başlanmıştır.